PFAS in mensentaal: wat het is, waar het zit en wat jij vandaag al kan doen

Misschien hoorde je de term PFAS al passeren. Het klinkt technisch, maar het komt neer op dit: PFAS is een verzamelnaam voor chemische stoffen die jarenlang gebruikt zijn om materialen water-, vet- en vlekafstotend te maken. Handig… alleen blijven ze vaak heel lang aanwezig in milieu en lichaam. Daarom hoor je ook de term “forever chemicals”.

In deze blog leg ik je uit wat PFAS zijn, waar je ze kan tegenkomen en vooral: welke haalbare stappen je kan nemen om je dagelijkse blootstelling te verminderen — zonder doemdenken, zonder perfectie.

1) Wat zijn PFAS eigenlijk?

PFAS staat voor een grote groep stoffen (duizenden varianten). Ze zitten of zaten in verschillende toepassingen omdat ze zo “goed werken” tegen water, vet en vuil.

De keerzijde:

• ze breken vaak heel traag af
• ze kunnen terechtkomen in water, bodem, dieren en huisstof
• en zo ook, in meer of mindere mate, in ons lichaam

Belangrijk: PFAS is niet één stof, en de ene situatie is de andere niet. PFAS-blootstelling is ook sterk regio-afhankelijk.

2) Waar kom je PFAS in het dagelijks leven het vaakst tegen?

Je hoeft echt geen extreme dingen te doen om ermee in aanraking te komen. Denk aan:

In huis

• huisstof (onderschatte bron)
• sommige behandelde materialen (vlekwerend, “easy clean”, waterafstotend)
• bepaalde sprays of coatings

In de keuken

• (oude of beschadigde) anti-aanbaklagen
• sommige vetafstotende verpakkingen (dit wordt strenger gereguleerd, maar niet overal hetzelfde)

Via water en voeding

• drinkwater kan in sommige gebieden een relevante bron zijn
• PFAS kunnen in de voedselketen terechtkomen (omgeving → dieren/vis → mens)

3) Moet je je zorgen maken?

Het is logisch dat dit vragen oproept. Tegelijk is het belangrijk om het praktisch te houden:

Paniek is niet nodig. Maar bewust kiezen is wél zinvol.

Omdat sommige PFAS lang in het lichaam kunnen blijven, werkt het het best om te focussen op kleine, volhoudbare gewoontes.

4) 5 Praktische tips 

Tip 1: Kijk naar je drinkwater (als je één ding wil doen, is dit vaak de grootste winst)

In wetenschappelijke samenvattingen zie je vaak:

• Omgekeerde osmose (RO): doorgaans heel effectief in het verminderen van veel PFAS.
• Actieve kool (carbon/GAC): kan helpen, maar effectiviteit hangt af van type PFAS en vooral van tijdig vervangen.

Een filter kan een verschil maken, maar het moet wel goed gekozen en goed onderhouden zijn.

Tip 2: Vervang beschadigde anti-aanbakpannen

Is de laag gekrast, dof, of laat ze los? Dan is vervangen een slimme keuze.

Alternatieven die veel mensen fijn vinden:

• RVS
• gietijzer
• emaille

Je hoeft niet alles weg te gooien, maar een versleten pan vervangen is “snelle winst”.

Tip 3: Pak huisstof anders aan (minder stof = minder meedragers)

• stofzuig met HEPA-filter
• nat afnemen i.p.v. droog stoffen
• regelmatig dweilen
• handen wassen (zeker bij kinderen, of voor het eten)

Tip 4: Wees kritisch met “vlekwerend / waterafstotend”

Claims zoals “stain resistant”, “water repellent”, “easy clean” zijn niet automatisch “fout”, maar ze zijn wél een signaal om even bewuster te kiezen.

Hoe minder coatings, hoe minder twijfel.

Tip 5: Houd voeding simpel en gevarieerd

Geen perfect dieet nodig. Wel helpt het vaak om:

• meer basis/vers te eten
• minder vaak uit vetafstotende wegwerpverpakkingen te eten
• warme/vette voeding liefst in glas of RVS te bewaren

5) Wat ik níét ga beloven

Je leest online soms “detox”-claims die doen alsof je PFAS zomaar kan “wegspoelen”. Dat is niet realistisch.

Wat wél zinvol is:

• je blootstelling verlagen waar dat kan
• en je lichaam ondersteunen in zijn natuurlijke processen (slaap, voeding, stressregulatie, beweging)

6) PFAS elimineren kan je niet. Maar je kan wél tegengewicht bieden.

En dat is precies waar ik het in mijn praktijk én in mijn online werk zo belangrijk vind om jou opnieuw regie te geven.

Je lichaam draagt veel. Elke dag. En één van de organen die daarin een sleutelrol speelt, is je lever: wonderlijk, intelligent en onvermoeibaar.

Je kan PFAS niet “wegtoveren”. Maar je kan wel:

• je dagelijkse belasting verlagen
• je herstelcapaciteit verhogen
• en je lever (en je hele systeem) de allerbeste ondersteuning geven

Wil je hier 4 weken concreet mee aan de slag?

In mijn membership staat mijn online training “Het 4-weken plan naar een vitale lever”. Geen grote beloftes, wél heldere stappen en praktische inzichten om je lever optimaal te ondersteunen en je lichaam meer draagkracht te geven. Deze 4-weken geeft je tools en handvaten en vooral: voor 4 weken: ontbijten - lunches en diners (allemaal gluten- en zuivelvrij, want ja: dit is een grote belasting voor ons lichaam).

Na deze 4 weken stopt het niet en heb je niet persé een schone lever, maar na deze 4 weken heb jij wel de basis in handen om dit verder te integreren, want ontgiften doe je niet 1 keer per jaar, ontgiften doe je elke dag, net zoals je je huis of wagen regelmatig schoonmaakt, zo onderhoud je ook op de beste manier jouw allerbeste vriend: de lever.